NBR hay Viton (FKM)? Chọn vật liệu o-ring, gioăng theo nhiệt độ và môi chất
Th8
O-ring và gioăng cao su chỉ khác nhau vài chục nghìn giữa các loại vật liệu, nhưng chọn sai thì máy dừng, mất công tháo lắp nhiều lần. Hai câu hỏi cần trả lời trước khi mua: chạy ở nhiệt độ nào và tiếp xúc với chất gì.
Bốn vật liệu thông dụng
NBR (cao su nitrile) – loại phổ thông
- Chịu dầu khoáng, dầu thủy lực, mỡ và dầu diesel rất tốt.
- Dải nhiệt khoảng -30 đến 100 độ C, quá 110 độ là bắt đầu chai cứng.
- Giá dễ chịu nhất, dùng cho đa số máy thủy lực, bơm, hộp số.
Viton / FKM (cao su fluor) – chịu nhiệt và hoá chất
- Làm việc bền tới 200 độ C, ngắn hạn cao hơn.
- Chịu được dầu nóng, xăng, dung môi, nhiều loại hoá chất.
- Giá cao hơn NBR vài lần, nên chỉ dùng đúng chỗ cần.
- Không hợp với hơi nước nóng và một số dung dịch kiềm mạnh.
Silicone (VMQ)
- Mềm, chịu lạnh sâu và nhiệt khô cao, an toàn thực phẩm.
- Kém bền cơ học, không hợp chỗ có ma sát trượt hay áp lực dầu cao.
EPDM
- Rất hợp với nước nóng, hơi nước, dung dịch kiềm.
- Kỵ dầu khoáng — gặp dầu là nở và mất hình dạng.
Chọn theo môi chất
Dầu thủy lực, dầu nhớt, mỡ bò: NBR là đủ. Dầu nóng trên 110 độ, xăng, dung môi: chuyển sang Viton. Hơi nước, nước nóng, hoá chất tẩy rửa: chọn EPDM, tuyệt đối không dùng chung với dầu. Thực phẩm, dược phẩm: silicone hoặc NBR loại đạt chuẩn tiếp xúc thực phẩm.
Dấu hiệu đã chọn sai vật liệu
- O-ring nở to, mềm nhũn, lấy ra dễ đứt: vật liệu kỵ với môi chất.
- Cao su cứng như nhựa, nứt chân chim: chịu nhiệt không đủ.
- Rò rỉ trở lại chỉ sau vài tuần dù kích thước đúng.
- Bề mặt bị ăn mòn rỗ, đổi màu bất thường.
Kích thước vẫn phải đúng
Vật liệu đúng mà tiết diện sai thì cũng rò. O-ring đọc theo hai số: đường kính trong và độ dày dây. Nếu không còn mẫu, đo rãnh lắp rồi tính ra. Với gioăng tấm, cần thêm độ dày tấm và độ cứng Shore A.
Vật Tư Miền Nam có sẵn o-ring NBR 70, Viton FKM, dây o-ring bán theo mét và hộp o-ring nhiều cỡ. Nói rõ nhiệt độ và loại dầu đang dùng, bên em tư vấn đúng vật liệu rồi báo giá theo số lượng.
